Một thời để nhớ...(Huỳnh Dũng Nhân)

Có lẽ tôi là một trong những người hiếm hoi của trường có mặt cả ba thời kỳ Văn Khoa, Tổng Hợp, ĐH XH và NV TPHCM mà hiện nay còn giữ mối liên hệ mật thiết với trường.


MỘT NĂM VỚI VĂN KHOA


Tháng 9-1975 tôi là sinh viên miền Bắc đầu tiên chuyển trường từ ĐH Tổng hợp HN ( khoá 20 ) vào Trường Đại học Văn Khoa SG. Khi đó sv của Văn khoa đang tụ tập rất đông ở sân trường để chờ xem các thông báo mới. Nghe nói số sv ghi danh thôi cũng đến 30 ngàn người. Trường chưa khai giảng lớp chính quy nào nên tôi ghi tên sinh hoạt chung với chi đoàn sinh viên ngữ văn bổ túc ( là lớp năm 2 trở xuống sẽ ở lại và học tiếp chương trình mới của trường sau khi tiếp quản ) Tuy sinh hoạt ké nhưng tôi cũng tham gia làm báo tường, đi lao động dọn dẹp vệ sinh chợ Thị Nghè, sinh hoạt văn nghệ, tham gia đội bóng bàn của trường. Lúc đó tôi còn " ngu ngơ lắm khờ dại lắm" chưa hiểu gì môi trường sinh viên đại học SG, nên cái gì cũng bỡ ngỡ. Còn sinh viên SG lúc đó rất nhiều khác biệt với tôi. Một số sv vừa tham gia chiến dịch X1, X2 về đầy khí thế cách mạng với khăn rằn nón tai bèo và dép râu, một số vẫn quần loe tóc dài nói chuyện toàn chêm tiếng Anh tiếng Pháp. Các nàng sinh Văn khoa lúc đấy thì hoặc tha thướt áo dài hoặc ngắn cũn mini Jub, phong cách tiểu thư nhưng rất dễ gần. Điều tôi ấn tượng nhất là sv Văn khoa lúc đó được tiếp cận sách báo và các kiến thức chính trị văn hóa xã hội triết học...đa dạng và sâu sắc hơn sinh viên miền Bắc cùng thời rất nhiều. Những năm đầu, tôi quen biết khá nhiều anh chị sinh viên Văn khoa nổi bật trong trường như Hạ Đình Nguyên, Huỳnh Ngọc Hội , Nguyễn Thị Tiến, Huỳnh Như Phương, Đặng Anh Thạch, Trương Duy Diệm, Nguyễn Thanh Bình, Đỗ Văn Ba, Hồng Dung, Ngô Phương Thiện, Trần Quang Trung... và rất nhiều các anh chị sinh viên cốt cán của các khoa sử địa, ngoại ngữ, triết học... của trường lúc đó. Vào "cái thuở ban đầu lưu luyến ấy" mọi hoạt động trong trường đều rất sôi động, không tính toán, mọi người sống hồn nhiên, nhiệt huyết, ngay cả ngày nghỉ mọi người cũng tụ tập ở trường với những tiếng ghi-ta bập bùng hay những buổi thảo luận tổ nhóm tranh luận toé lửa vì nhiều quan điểm khác biệt sau những buổi học chính trị. Một sinh viên miền Bắc chuyển trường từ HN vào sau tôi ít lâu là Nguyễn Thị Hoà, một cô gái cao lớn, vui tính và mê bóng chuyền. Sân trường lúc đó không có nhiều xe Honda của sinh viên ( vì xăng rất khan hiếm đắt đỏ ) nhưng Hoà luôn có một chiếc Honda mà thỉnh thoảng tôi ( diện sinh viên thấp bé nhẹ cân ) vẫn được Hoà cho đi ké. Tôi nhớ lần chi đoàn đi lao động ở Xuyên Mộc. Nhiệm vụ chính lúc đó là " ta đốt lửa cho rừng hoang ấm mãi", tức là khai hoang, chặt cây, xây dựng lán trại họ một trung tâm cái nghiện gì đó...Nếu chiểu theo luật pháp bây giờ thì có lẽ lúc đó chúng tôi bị gọi là "lâm tặc" vì đã chặt bao nhiêu cây cối trong rừng Xuyên Mộc. Một kỷ niệm kinh hoàng hơn là tuy " tôi ca không hay tôi đàn nghe cũng dở" nhưng đã dám hướng dẫn chi đoàn hát tập thể bài " bài ca người thợ rừng" một bài tủ của danh ca Quốc Hương. Đợt lao động này là giáp Tết, chặt cả đống cây rồi không biết làm sao chở về SG. Nhưng rồi nhờ Hoà liên hệ với một đơn vị nào đó mà mấy hôm sau có mấy xe tải lên đón đám sinh viên "lâm tặc" ngồi vắt vẻo trên đống cây rừng và hát vang bài " Rừng ơi ta đã về đây" tiến vào sân trường đúng ngày Tết đến.


MỘT THỜI TRƯỜNG TỔNG HỢP


Đến tháng 3-1976 khoá sinh viên niên chế chính quy đầu tiên của trường mới bắt đầu khai giảng. Tôi tách sinh hoạt khỏi lớp ngữ văn bổ túc đã rất thân thiết một năm qua và vào lớp ngữ văn tổng quát đầu tiên này. Lớp tôi lúc đó có hơn 60 người, trong đó có gần 1/3 là các sinh viên khoác áo lính vừa từ mặt trận trở về. Một số khác là con em miền Nam tập kết trở về từ miền Bắc. Và tất nhiên, một số khá lớn là sinh viên vừa tốt nghiệp lớp 12 ở phía Nam, họ trẻ trung, giỏi ngoại ngữ và có lối sống hiện đại. Các buổi học phần lớn đều ở dãy nhà trệt ( dãy A bây giờ ) hay dãy C ( lúc đó chưa có tầng 4 ) và học chung môn đại cương ở Hội trường ( vị trí dãy D bây giờ ) Nhiều môn học bị gián đoạn vì phải chờ giảng viên từ HN vào. Các thầy được sinh viên yêu quý nhất là các thầy Hoàng Như Mai, Lê Đình Kỵ, Bùi Khánh Thế, Mai Cao Chương, Lưu Khôn, Trần Chút... các thầy không ngại tuổi cao và sự thiếu thốn mọi mặt để đến với sinh viên. Thời gian này, mỗi dịp 20-11 là một dịp thầy trò được sống trong tình thương yêu chia sẻ mà chỉ có ai có mặt dưới mái trường đó thời gian đó mới thấu hiểu tận đáy lòng. Những sinh viên có công đầu tổ chức các buổi tạ ơn với thầy cô giáo là các cựu sinh viên Phạm Chí Thiện, Quang Thắng, Đinh Quang Hùng... Tôi còn nhớ các phòng học lúc đó hay cúp điện rất nóng, ghế ngồi bằng sắt đâm thủng cả quần. Mọi hoạt động văn thể như hội thao hội diễn, bóng chuyền, kéo co... thì chủ yếu ở sân chào cờ. Trong trường có một hội quán- căn tin ( vị trí nhà khách bây giờ ) có đặt bàn bóng bàn và đây là nơi ưa thích nhất của đám sinh viên hay cúp cua. Các buổi tập quân sự đôi khi diễn ra ở Thảo Cầm Viên. Và lớp ngữ văn 1 lúc đó có mấy chuyến đi lao động khai hoang thật đáng nhớ ở Chánh Phú Hoà, thu dọn chiến trường ở khu giản dân Thủ Đức, đắp công sự tên lửa ở Bình Hoà Phước ( khu Tên Lửa bây giờ ) hay đi giải phóng kho bãi của " tư sản mại bản" ở quận 6...Mỗi chuyến đi là một kho kỷ niệm vui buồn mà chẳng mấy ai quên được.


Có thể nói lớp Ngữ văn 1 của chúng tôi là hạt nhân của các phong trào văn thể lúc đó. Tôi cũng tham gia hầu hết các hoạt động bóng bàn, bóng đá, báo tường, văn nghệ của trường. Tôi còn nhớ lúc đó đội múa của trường, gồm các bạn nữ Thuý Phượng, Bích Liên, Tố Liên, Tằng ( khoa văn ) Bình, Chi, Hậu, Hạnh, Chính ( khoa sử ) và một vài bạn tôi không nhớ tên, đã tham gia biểu diễn, đi thi văn nghệ các nơi. Lúc đó không có máy móc âm thanh dàn nhạc như bây giờ. Thế là một ban nhạc đệm cho múa cấp tốc hình thành. Thanh Bình ( văn ) Quang Ngọc ( sử ) Đinh Văn Biên ( văn ) đệm guitar, còn tôi liều lĩnh nhận đệm đàn mandolin ( dù mới tập đàn ít lâu ) Thế rồi tiết mục ấy cũng xôm ra trò, trở thành một kỷ niệm khó phai của lớp Ngữ văn 1.


Một dấu ấn khác của Ngữ văn 1 nói riêng và các lớp ngữ văn khác là sinh viên vừa học vừa sáng tác văn thơ, cộng tác với các báo. Lúc đó ở SG chỉ có không quá 10 tờ báo. Số người trẻ viết văn thơ cũng chưa nhiều hoặc là chưa mạnh dạn cộng tác với các báo. Sinh viên văn mà không viết thì học văn làm gì. Các lớp ngữ văn lúc đó nổi lên các cây bút được ghi nhận như Thái Thăng Long, Bùi Việt Phong, Lệ Bình, Huỳnh Dũng Nhân, Nam Bình, Hà Thiên Sơn, Nguyễn Xuân Châu, Đinh Đức Thướng...và nhiều cây bút sinh viên khác. Một trong những kỷ niệm mà chúng tôi nhớ nhất là lần đi thực tập sưu tầm ca dao tục ngữ ở Cao Lãnh ( Đồng Tháp ) Cả lớp sưu tập được 2 cuốn ca dao tục ngữ và các tư liệu Hán Nôm. Hiện nay hai cuốn tư liệu này còn được lưu giữ ở Đồng Tháp. Trong chuyến đi ấy các sinh viên đều nhớ nhiều kỷ niệm về anh Đỗ Hữu Trọng lớp trưởng, sau có thời gian anh về Khoa ngữ văn giảng dạy ( nay đã mất ) Nói về đội ngũ sinh viên Ngữ văn 1 lúc đó phải nói tuy học tập sinh hoạt trong điều kiện khó khăn gian khổ nhưng sau này hầu hết đều thành đạt. Các sinh viên Phan Xuân Viện, Nguyễn Ngọc Quận giảng dạy tại khoa Ngữ văn, Trịnh Sâm dạy ĐH sư phạm. Các sinh viên Nguyễn Bích Liên, Võ Hồng Tuyến, Lê Tiền Tuyến, Nguyễn Huy Quân, Vương Dứa, Nguyễn Xuân Thâu, Huỳnh Dũng Nhân, Nguyễn Thanh Bình, Phạm Phi Hùng, Lê Văn Đang, Nguyễn Văn Trạch, Lê Văn Thanh...trở thành nhà báo nhà văn và giữ các cương vị chủ chốt các cấp từ trưởng ban đến các cấp TBT, phó TBT, các vị trí lãnh đạo Hội nhà báo, Hội điện ảnh, các cán bộ Cấp vụ. Các sinh viên Phạm Ngọc Cấp, Trình Thanh Hương, Ánh Tuyết, Thái Thăng Long, Trọng Tân... thành đạt trong ngành xuất bản. Các sinh viên Nguyễn Thị Hoà, Nguyễn Phương Dung, Lâm Thanh Bình...sau khi đi dạy và làm báo đã trở thành những doanh nghiệp thành đạt. Nhiều sinh viên Ngữ văn 1 đã định cư ở nước ngoài như Đào Diệp Hương, Thu Thủy, Lâm Văn Tý, Bạch Phượng, Lê Phương Lan, Tố Liên...Một số sinh viên khác trở thành giáo viên giảng dạy nhiều trường trong cả nước.


Và hôm nay, nhân dịp Kỷ niệm 60 năm truyền thống của trường, trong danh sách đề xuất gương mặt 60 sinh viên tiêu biểu, cũng vinh dự có tên ba sinh viên của lớp Ngữ văn 1 ( lớp chính quy đầu tiên sau năm 1975) đó là Nhà thơ Thái Thăng Long, đạo diễn Dương Cẩm Thuý và nhà báo Huỳnh Dũng Nhân.


TRỞ LẠI MÁI TRƯỜNG XƯA -ĐH KH XH và NV, ĐHQG TP. HCM


Sau khi tốt nghiệp khoa ngữ văn của trường Tổng hợp TP HCM, tôi cùng một số sv khác được ra Hà Nội học báo chí-xuất bản trường Tuyên huấn Trung ương HN ( nay là Học viện báo chí tuyên truyền ) Sau đó tôi trở về Nam và công tác lần lượt ở báo Tuổi Trẻ, báo Lao Động và Hội nhà báo TP HCM. Từ năm 1998 đến nay tôi chính thức được mời tham gia giảng dạy môn phóng sự cho Khoa báo chí của trường. Môn phóng sự luôn được nhiều sinh viên đăng ký theo học, một phần cũng nhờ có nhiều phần thực hành, giao lưu và đi thực tập. Trong đó có mấy lần tôi cũng quay về khoa ngữ văn của tôi, tham gia tập huấn một số lớp cử nhân tài năng, giao lưu với tân sinh viên...Và mỗi khi về trường với tư cách giảng viên thỉnh giảng, lúc nào trong tôi cũng ngân lên câu hát xa xưa" hôm nay tôi lại về thăm trường cũ, trường cũ còn đây bạn hữu đâu rồi", và lúc nào tôi cũng đứng trên lầu nhìn xuống cái sân đầy kỷ niệm một thời, ngắm lại những bậc cầu thang, những cánh cửa phòng học, những ánh đèn hành lang... tuy có nhiều đổi khác nhưng vẫn đâu đây những dấu ấn trẻ trung một thời sinh viên "nối vòng tay lớn" sôi động năm nào. Chắc từ anh bảo vệ cho đến các em sinh viên trẻ trung trong sân trường lúc ấy không mấy ai biết người đang đứng lặng nhìn từng gốc phượng già này đang nhớ về một chặng đường 40 năm mà mình đã có mặt trong lộ trình 60 năm của mái trường thân yêu này.


Huỳnh Dũng Nhân



Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.